Voice over IP VOIP

Telefoneren met een zakenrelatie in Nieuw-Zeeland, met een klant in Amerika, of een leverancier in Kongo, voor hetzelfde tarief per minuut als een telefoongesprek met de buurman?
De technologie die dit mogelijk maakt heet Voice over IP, ofwel Voice Over Internet, kortweg VoIP. Een variant is Voice over DSL. Zowel het bedrijfsleven als particulieren verkennen momenteel de mogelijkheden van het samenvloeien van twee werelden: telefonie en Internet.

Het bellen door middel van een Internet-verbinding is inmiddels voor iedereen beschikbaar. In dit artikel leest u er alles over.
 
Internet-telefonie, IP telefonie, Voice over the Internet (VOI), Voice over IP en VoIP zijn allen termen voor hetzelfde: telefonie via Internet.

Voice over IP (Internet Protocol) is het combineren van spraak en data over één netwerk. Hierdoor kunnen toepassingen, IT-systemen en de infrastructuur in uw organisatie efficiënt en kostenbesparend worden gecombineerd. Bovendien maakt Voice over IP nieuwe toepassingen in uw organisatie mogelijk zoals videoconferencing.

Voice over IP brengt kostenbesparingen met zich mee, onder meer op het gebied van bekabeling (de computernetwerkkabel ligt er al), de reductie van het aantal netwerkaansluitpunten en een efficiënter beheer van uw netwerk. Telefonie wordt namelijk een applicatie op het datanetwerk, waarbij het onderhoud plaatsvindt in één centrale database. Als de infrastructuur ook voorbij de kantoormuren gaat, is een eenvoudige koppeling te realiseren met thuiswerkers en nevenvestigingen.
 
Wat is Voice over DSL?
Tot nu toe zijn (A)DSL-lijnen vooral gebruikt voor Internetverbindingen. Na een geslaagde proefperiode van enkele maanden zijn enkele aanbieders onlangs begonnen met het aanbieden van (voor het eerst) spraak via DSL. Dat betekent dat mensen die elkaar over deze netwerken bellen alleen maar de abonnementskosten betalen en geen rekening krijgen voor de belminuten. Voor bedrijven met een hoofdkantoor en nevenvestigingen of thuiswerkers levert dit een forse besparing op.

Zo heeft bijvoorbeeld BBned met het eigen netwerk een dekking van 75% in Nederland. Voor de overige 25% moet er een beroep worden gedaan op andere netwerken en tellen de belminuten wel. Maar ook dan is men altijd nog 30% goedkoper uit dan via de traditionele telefoonlijn. BBned is hiermee de eerste in Nederland die deze dienst voor consumenten en thuiswerkers aanbiedt. Voor (grotere) zakelijke klanten was het al eerder mogelijk om door middel van Voice over DSL te bellen.
 
Telefoontoestel
Bij VoIP wordt de gewone telefoon vervangen door een IP-telefoon. Deze wordt aangesloten op de netwerkaansluiting op de werkplek. PC en IP-telefoon delen deze aansluiting met elkaar. Er zijn zelfs IP-telefoontoestellen waarop u Internetpagina's (via XML) kunt bekijken. Een alternatief is om de huidige telefoon te blijven gebruiken: deze wordt dan door middel van een Integrated Access Device met de netwerkaansluiting verbonden. De IAD zet de analoge signalen van de telefoon om in IP-telefonie.

Een computer lijkt in het geheel niet op een telefoon en dus klinkt het in eerste instantie niet logisch om de computer in te zetten om er gesprekken mee te voeren. Met de aanschaf van een headset (koptelefoon met microfoon), een geluidskaart en de installatie van wat software is de computer prima geschikt voor het voeren van gesprekken als een telefoon. Er zijn zelfs headsets te krijgen in de vorm van een telefoonhoorn, zodat de computer-foon sprekend lijkt op het vertrouwde telefoontoestel. In tegenstelling tot VoIP is bij Voice over DSL geen investering in nieuwe telefoontoestellen of bedrijfscentrales nodig, net zo min als er een nieuw telefoonnummer aangevraagd hoeft te worden. Dat maakt 'bellen via DSL' vooral voor kleine en middelgrote bedrijven aantrekkelijk.
 
Netwerkeisen voor VoIP
Het bedrijfsnetwerk dient een Voice Ready LAN of WAN te zijn. De kwaliteit van een gesprek door middel van VoIP is sterk afhankelijk van de bandbreedte van het netwerk. Net als bij het inladen van Internet-pagina's en het downloaden van bestanden is er bij VoIP sprake van het binnenhalen van gegevens. Het spreekt dus voor zich dat de verbindingssnelheid (bandbreedte) essentieel is. De bottleneck zit vooral bij de koppeling met het Internet. Met een 56K6 modem of een ISDN lijn is de bandbreedte te beperkt. Een ADSL-, kabel of andere breedbandverbinding werkt beter. Aangezien er bij een gesprek twee partijen betrokken zijn, is het dus ook noodzakelijk dat niet alleen u, maar ook de andere deelnemende persoon voldoende bandbreedte heeft om het gesprek te voeren.
 
Partner
Met VoIP wordt telefonie een applicatie op het IP datanetwerk. VoIP kan op één server tot 2000 gebruikers ondersteunen. Ondernemingen, die actief zijn op het gebied van telecommunicatie, bieden standaardoplossingen en maatwerk aan om VoIP in de bedrijfsvoering te integreren. Het kan dus voor bedrijven interessant zijn om zo'n derde partij in te schakelen. Veelal zult u in eerste instantie te rade gaan bij uw huidige telecommunicatieleverancier. Deze biedt kant-en-klare oplossingen voor de benodigde hard- en software.
 
Voor- en nadelen
IP-telefonie biedt de volgende voordelen voor bedrijven en instellingen:
 
  • Locatie onafhankelijkheid
IP-telefoontoestellen kunnen overal aan het IP-netwerk worden aangesloten, mits dit netwerk voice-enabled is. Dat is ideaal als er veel mutaties zijn, bijvoorbeeld doordat werknemers in het kantoorgebouw dikwijls van plaats verwisselen. VoIP is ook een uitkomst in nevenvestigingen en/of op een thuiswerkplek.
  • Eén netwerkaansluiting
Er kan worden volstaan met één IP-netwerkaansluiting per werkplek, omdat PC en IP-telefoon deze kunnen delen. Omdat de bekabeling meestal al in het kantoor aanwezig is, levert dat een forse besparing op.
  • Draadloze infrastructuur
Wordt er gebruik gemaakt van een Wireless LAN, dan is mobiele telefonie op basis van IP Telefonie geen probleem. Het bereik van de mobiele telefoontoestellen is mede afhankelijk van de toegepaste Access Points.
  • Open architectuur
Servergebaseerde IP Telefonie oplossingen hebben een open architectuur, waardoor de koppeling met andere IT systemen relatief eenvoudig te maken is. Denk bijvoorbeeld aan gedistribueerde callcenters.
 
Bij Voice over IP wordt het bestaande computernetwerk gebruikt om spraak te transporteren. Nadeel van IP is dat het geen verbindingsgarantie biedt: datapakketjes kunnen wegvallen. Dat is bij gegevensoverdracht niet zo'n bezwaar, want dan vraagt de apparatuur om het pakketje nog eens te sturen. Het duurt alleen wat langer. Bij spraak is dat echter wel storend, omdat dan een deel van het gesprek wegvalt. Bij Voice over DSL bestaat dat risico niet. De beter aanbieders bieden daar zelfs een kwaliteitsgarantie voor.
 
Bellen met anderen op Internet
De inleiding maakt al duidelijk, dat het mogelijk is om long distance telefoongesprekken te voeren tegen lokale kosten. De besparingen die aldus behaald kunnen worden wegen ruimschoots op tegen de investering in een headset of IP-telefoontoestel. Heeft degene die u wilt bellen ook een IP telefoon of zijn PC als zodanig aangepast, dan kan een 'telefoongesprek' tot stand worden gebracht via Internet. U belt dan tegen een lokaal Internet-tarief of - als u een abonnement hebt - helemaal gratis. Daarbij wordt gebruik gemaakt van protocollen als H.323 en SIP4. De gebruiker meldt zich via zo'n protocol bij een lokale 'Internet-telefooncentrale', en kan zo ook met gewone telefoonnummers communiceren. De laatste jaren zijn op basis van deze protocollen complete telefoniediensten opgezet, niet alleen voor bedrijven maar ook voor particulieren. Deze diensten werken met on-line telefoonboeken (de zogenaamde directories) op het scherm: u klikt op de gewenste naam en het contact wordt gelegd. Een zeer bekende toepassing die op basis van SIP werkt is Microsoft's Messenger. Deze dienst biedt behalve voice ook videoconferencing. Verder ziet u op het scherm wie er van uw relaties on-line zijn en kunt u behalve bellen ook een snelbericht sturen (instant messaging).
 
Bellen met anderen op Internet in de praktijk
U wilt de theorie uit dit artikel in praktijk brengen en zelf telefoneren via Internet? Dat is met Messenger als volgt te realiseren:
 
  1. De Messenger software wordt tegelijkertijd met Windows XP op uw PC geïnstalleerd. Zorg ervoor dat u een Hotmail-adres hebt. Vraag zo'n Hotmail-adres gratis aan via www.msn.nl.
  2. Naast de tijdsweergave (rechts onderin het Windows-scherm) ziet u op de Taakbalk een groen mannetje. Door op dit mannetje te dubbelklikken kunt u inloggen op Messenger.
  3. Het is noodzakelijk dat degene die u wilt 'bellen' ook de Messenger-software heeft geïnstalleerd. Via Extra >> Een contactpersoon toevoegen voegen beide partijen elkaar aan de Messenger-lijst toe.
  4. Door vervolgens op de gewenste contactpersoon te dubbelklikken, wordt een 'gesprekbox' geopend. Eén van de buttons bovenin biedt de mogelijkheid om met spraak verder te communiceren.
 
Bellen met anderen op telefonienet
Om met een PC of IP-telefoon met een gewone telefoon - aangesloten op het traditionele telefonienet - te kunnen bellen, moet er een koppeling of 'gateway' bestaan tussen het Internet en het telefonienet. Deze gateways zijn in Nederland opgezet door twee bedrijven, te weten ritstele.com en Vocalis. Wilt u via een gateway kunnen bellen, dan moet u zich eenmalig aanmelden bij een van deze leveranciers, opdat deze de belkosten aan u in rekening kan brengen. De werkwijze is gelijk als met een gewone telefoon en het is dan ook raadzaam om hiervoor een echte IP-telefoon of een gewone telefoon met Integrated Access Device te gebruiken.
 
Bellen met anderen op telefonienet in de praktijk
Om met een PC of IP-telefoon met een gewone telefoon - aangesloten op het traditionele telefonienet - te kunnen bellen, moet u zich aanmelden bij bbned.nl of Vocalis:
 
 
Tot slot
Om met IP Telefonie te starten moet aan een aantal randvoorwaarden worden voldaan. Dit betekent onder meer dat organisaties een visie moeten hebben over wat hun telefonie-infrastructuur de komende jaren voor hen moet betekenen. Immers, vandaag investeren in traditionele techniek kan betekenen dat over een paar jaar een forse desinvestering moet worden gedaan, als blijkt dat de behoeften dan uitsluitend met IP Telefonie kunnen worden ingevuld. Aan de andere kant betekent een keuze voor IP Telefonie vandaag een vrij hoge investering, zeker wanneer in de toekomst blijkt dat volstaan had kunnen worden met traditionele techniek.